رضا اسعدی نظرلو
هشدار؛ بازار چاپ و بستهبندی در آستانه فروپاشی
مجید خادمی، فعال صنعت چاپ و بستهبندی، با اشاره به کمبود شدید مواد اولیه در حوزه صنایع بستهبندی و چاپ، عنوان کرد: ماهها است که بسیاری از سفارشها برای تأمین مواد اولیه از مقوا و ورق گرفته تا انواع کاغذهای صنعتی در صف تخصیص ارز گیر کردهاند. برخی سفارشها هفت تا هشت ماه در انتظار بودهاند، اما در نهایت با یک تصمیم ناگهانی و بدون بررسی دقیق رد شدهاند.
وی با بیان اینکه این روند، ضربه سنگینی به تولید وارد کرده و همه زنجیره صنعت را دچار اختلال کرده است، گفت: بهمحض اینکه حرف از کاغذ میشود، ذهن بسیاری از مسئولان فقط به سمت «کاغذ تحریر» میرود. درحالی که امروزه مهمترین نیاز کشور در حوزه کاغذ، مواد اولیه بستهبندی، ازجمله مقوا و کاغذ کرافت است.
خادمی تاکید کرد: این موضوع درحالی مطرح میشود که این مواد، اساس تولید صنایع هستند و کمبودشان مستقیم بر قیمت کالاهای مصرفی مردم، اثر دارد.
وی با تشریح نقش این مواد اولیه در صنایع مختلف، گفت: مقوا و کاغذ بستهبندی، فقط برای صنعت چاپ نیست؛ بلکه ستون فقرات بستهبندی در صنایع غذایی، آرایشی، بهداشتی، دارویی و حتی کالاهای مصرفی روزمره مردم است، کوچکترین افزایش قیمت مقوا بهسرعت در قیمت نهایی محصول منعکس میشود. بستهبندی، امروزه یک بخش کوچک از محصول نیست؛ بخش مهمی از قیمت تمامشده است.
هشدار تامین مشکلات تأمین مواد اولیه
خادمی، با طرح این موضوع که مقوا در یکماه گذشته ۴۵ درصد افزایش قیمت داشته است، ادامه داد: این رقم بسیار سنگین است، و مستقیم هزینه تولید را افزایش میدهد، تولیدکننده ناچار است این هزینه را به قیمت نهایی منتقل کند و نتیجه آن افزایش فشار اقتصادی بر مردم است.
وی همچنین درباره تبعات لغو تخصیص ارز برای بازار، گفت: تبعات این موضوع کاملاً مشهود است؛ بازار مقوا تقریباً خالی شده، وقتی مقوایی که باید حدود ۱۰۰ هزار تومان باشد، به ۱۳۰ تا ۱۴۰ هزار تومان میرسد و حتی در بازار پیدا نمیشود، یعنی با یک بحران واقعی روبهرو هستیم. این وضعیت، تولید بسیاری از کارخانهها را مختل کرده و برخی خطوط تولید عملاً در آستانه توقفاند.
خادمی، با طرح این سوال که با توجه به شرایط فعلی، چه کسی باید این بحران را به گوش تصمیمگیران برساند، گفت: اکنون چه کسی مسئولیت دارد هشدارهای این صنعت را منتقل کند؟ و چه کسی پاسخگوی تورمی است که از این تصمیمهای بدون مطالعه به مردم تحمیل میشود؟ انتظار این است که مسئولان هرچه سریعتر این موضوع حیاتی را جدی بگیرند، زیرا ادامه این وضعیت هم برای تولیدکننده و هم برای مردم غیرقابل تحمل است.
وی با اشاره به تشدید مشکلات تأمین مواد اولیه، گفت: آنچه امروزه با آن روبهرو هستیم، تنها یک مشکل صنفی نیست؛ بلکه یک بحران ملی و تهدید جدی برای کل زنجیره تولید کشور است.
تشدید تورم و ضرورت اقدام فوری
خادمی، با بیان اینکه پیامدهای این بیبرنامگی بهطور مستقیم چاپخانهها را تا مرز ورشکستگی پیش برده است: افزود چاپخانهها ناچارند مواد اولیه را بهصورت نقدی و با قیمتهای لحظهای خریداری کنند، درحالی که مشتریان آنها، از صنایع غذایی، دارویی و بهداشتی گرفته تا شرکتهای بستهبندی، توانایی پرداخت کمتر از سه تا چهار ماه را ندارند.
به گفته وی، هیچ واردکننده یا تأمینکنندهای حاضر نیست بدون پول نقد، حتی یک شیت مقوا تحویل دهد و این موضوع صنعت چاپ را در تنگنایی بیسابقه قرار داده است. به گفته وی، در برخی شرکتها نیز تأخیر پرداختها به ۸ تا ۱۰ ماه رسیده که فشار مضاعفی بر واحدهای تولیدی وارد کرده است.
این فعال صنعت چاپ، هشدار داد: افزایش قیمت و کمبود مقوا، مستقیم بر قیمت بستهبندی مواد غذایی، دارو، محصولات بهداشتی و سایر اقلام مصرفی اثر میگذارد و تورم را تشدید میکند.
وی با بیان اینکه این بحران هیچ ارتباطی با افزایش نرخ ارز ندارد و ریشه آن فقط در بیبرنامگی کامل در تخصیص ارز به کالای حیاتی و استراتژیک مقوای بستهبندی است، بر ضرورت اقدام فوری از سوی دولت تاکید کرد و گفت: از تمام تشکلها، اتحادیهها، مدیران چاپخانهها و فعالان بستهبندی و صنایع غذایی، دارویی و بهداشتی میخواهیم جلسهای فوری و اضطراری با وزارت صمت، وزارت ارشاد و سایر نهادهای تصمیمگیر برگزار کنند.
افزود: تأخیرهای چندماهه، لغو ناگهانی تخصیصها، خالی شدن بازار و افزایش ۴۰ تا ۵۰ درصدی قیمت در کمتر از یک ماه، صنعت چاپ کشور را به مرز فروپاشی رسانده است.
نشست تخصصی بررسی توان تولید داخلی بستهبندیهای چندلایه با حضور عباس زارع، مدیرکل دفتر امور چاپ، جمعی از تولیدکنندگان داخلی و کارشناسان فنی در محل جلسات این معاونت برگزار شد.
در آغاز نشست، عباس زارع با اشاره به نقش حیاتی صنعت بستهبندی در زنجیره تولید و تأمین کشور گفت: پاکت مقوایی چندلایه از محصولات راهبردی در صنایع غذایی است. حمایت از تولیدکنندگان داخلی در این بخش علاوه بر کاهش وابستگی به واردات، زمینهساز اشتغال پایدار و رشد اقتصادی خواهد شد.
وی با بیان اینکه توان فنی تولید داخلی در این حوزه رو به افزایش است، افزود: پس از بررسیهای کارشناسی و برگزاری جلسات مشترک با تولیدکنندگان صنایع غذایی، لبنی و نوشیدنی، در صورت تأیید نهایی توان تولید داخلی تتراپک، واردات این محصول متوقف خواهد شد.
در ادامه نشست، مدیران شرکتهای حاضر از جمله علی احمدی (مدیر شرکت پیمان پریسان)، علیرضا آراسته (مدیر شرکت پاد الوان پاک)، میثم محمدی (مدیر شرکت آلومینیوم هزار کرمان) و حمیدرضا طاهری آشتیانی (نماینده شرکت آراپک)، گزارشی از ظرفیت تولید، پیشرفتهای فنی و چالشهای پیشروی این صنعت ارائه کردند. آنان اعلام کردند که در سالهای اخیر گامهای مهمی در بومیسازی فناوری تولید پاکتهای چندلایه برداشته شده و هماکنون کشور از ظرفیت لازم برای تأمین نیاز داخلی برخوردار است. همچنین صادرات این محصول به بیش از ۱۰ کشور جهان انجام میشود.
براساس آمار ارائهشده در جلسه، در سال گذشته حدود ۲۳ هزار تن پاکت چندلایه به کشور وارد و حدود ۳ هزار تن صادر شده است. این در حالی است که در هفت ماه نخست امسال میزان واردات به ۷۵۰۰ تن کاهش و صادرات به شش هزار و ۲۰۰ تن افزایش یافته است.
یک پیشکسوت چاپ هشدار داد؛
سالها طول کشیده تا صادرکنندگان ایرانی بتوانند بازارهای بینالمللی بهویژه افغانستان و آسیای میانه را بهدست آورند، اما با تداوم مشکلات ارزی و نبود حمایت از بخش خصوصی، این بازارها بهتدریج از دست خواهند رفت.
وی ادامه داد: نوسانات روزانه نرخ ارز، بزرگترین مانع پیشروی صادرکنندگان است. وقتی دلار هر روز قیمت متفاوتی دارد، صادرکننده نمیتواند برای ۶ماه آینده برنامهریزی کند. این موضوع عملاً ثبات صادرات را از بین میبرد.
مغانی با اشاره به پیشنهاد خود برای بهبود اوضاع گفت: پیشنهاد دادم که سیستم انبار زیر کلید در استان ایجاد شود. در این روش، کالا بدون ترخیص از گمرک، با نظارت گمرک در انبار باقی میماند و صادرکننده هر زمان که نیاز داشت میتواند بخشی از آن را برداشت کند. این کار موجب کاهش هزینههای گمرکی، افزایش سرعت صادرات و ثبات در برنامهریزی تولید میشود.
بهگفته این فعال صنعت چاپ، سالها طول کشیده تا صادرکنندگان ایرانی بتوانند بازارهای بینالمللی بهویژه در کشورهای همسایه مانند افغانستان و آسیای میانه را بهدست آورند، اما در صورت تداوم مشکلات ارزی و نبود حمایت از بخش خصوصی، این بازارها بهتدریج از دست خواهند رفت.
وی گفت: امروزه زمان آن رسیده که مسئولان با تدبیر و همکاری بخش خصوصی، راهکارهای عملی برای ثبات اقتصادی و تسهیل صادرات بیابند. در غیر این صورت، دستاوردهای چند سال گذشته بهسادگی از بین میرود.
پایان سرگردانی چاپ در ارومیه/ شهرک صنفی چاپ راهاندازی میشود
صنعت چاپ فراتر از یک فرآیند فنی، آینهای است که دانش، هنر و تجارت را در هم میآمیزد. این صنعت که ریشه در تاریخ مدنیت دارد، امروزه با تکیه بر فناوریهای نوین، به شریان حیاتی صنایع بستهبندی، نشر، تبلیغات و بسترهای اطلاعرسانی تبدیل شده است. از کتابهای علمی تا بستهبندی محصولات غذایی، نقش چاپخانه در انتقال محتوا و ارتقای ارزش بصری کالاها انکارناپذیر است و به همین دلیل، توسعه آن مستقیماً با رشد اقتصادی و فرهنگی هر منطقه گره خورده است.
شهر ارومیه بهعنوان مرکز استان آذربایجانغربی، بهواسطه موقعیت راهبردی و نزدیکی به مرزهای بینالمللی، دارای ظرفیتهای چشمگیری در حوزه صنعت چاپ است. این شهر میزبان بخش عمدهای از واحدهای چاپی استان است که نه تنها نیازهای داخلی منطقه را تأمین میکنند، بلکه به دلیل تخصص در چاپهای خاص و بهویژه حوزه بستهبندی صنعتی، قابلیت صادراتی به بازارهای همسایه را نیز دارا هستند.
با این حال، چالشهایی نظیر پراکندگی واحدها و نیاز به نوسازی زیرساختها، ایجاد یک شهرک تخصصی چاپ را به ضرورتی کلیدی برای حفظ رقابتپذیری و توسعه پایدار این صنعت در ارومیه تبدیل کرده است و امروز برای بازدید از سه چاپخانه تور رسانهای به همت اداره کل فرهنگ و ارشاد اسلامی استان آذربایحانغربی و با همکاری اتحادیه چاپخانههای استان برگزار شد.
علیرضا نوروزی، مدیرکل فرهنگ و ارشاد اسلامی آذربایجانغربی، در جریان تور رسانهای بازدید از چند چاپخانه صنعتی در ارومیه اظهار کرد: صنعت چاپ با وجود آنکه ریشه در هنر دارد، امروز بهواسطه گستردگی فعالیتها و نقش آن در زنجیره بستهبندی و تبلیغات، یکی از صنایع مهم و اشتغالزای کشور محسوب میشود.
وی افزود: در حال حاضر ۴۴۳ واحد چاپی در سراسر استان فعالند که از این میان ۲۴۳ واحد در شهر ارومیه مستقر بوده که برای ۹۰۰ نفر در ارومیه و بهصورت مستقیم برای هزار و ۹۵۰ نفر در کل استان در این صنعت اشتغال ایجاد کردهاند.
نوروزی ادامه داد: در سالهای اخیر نیز حدود ۲۷ میلیارد تومان تسهیلات حمایتی از محل تبصرههای ۱۶ و ۱۸ به فعالان این صنعت پرداخت شده که نتیجه آن اشتغال مستقیم برای ۷۰ نفر و اشتغال غیرمستقیم برای دهها نفر دیگر بوده است.
