گزارش دبیر انجمن صنایع کارتن و ورق ایران از وضعیت کنونی صنعت کارتن در ایران و جهان
حجت صفرپور دبیر انجمن صنایع کارتن و ورق ایران و مدیرعامل شرکت تعاونی این انجمن در گردهمایی مدیران صنعت کارتن که سوم دی در هتل پارسیان اوین برگزار شد گزارشی از وضعیت کنونی صنعت کارتن در ایران و جهان به حاضران ارائه داد.
در ادامه متن کامل پیام وی را میخوانید.
صنعت بستهبندی کاغذی (کارتن و جعبه مقوایی)
ایران، خاورمیانه و جهان در یک نگاه
بسمالله الرحمن الرحیم
سروران گرامی،
خانمها و آقایان محترم،
بدینوسیله مفتخرم به نمایندگی از انجمن صنایع کارتن و ورق ایران، گزارشی اجمالی اما راهبردی از وضعیت فعلی، روندهای جهانی و چشمانداز آتی صنعت بستهبندی کاغذی، بهویژه صنعت کارتنسازی، در ایران، منطقه خاورمیانه و جهان ارائه نمایم.
مقدمه
صنعت کارتنسازی در دهه اخیر از جایگاه یک صنعت صرفاً بستهبندیکننده فراتر رفته و به یکی از بازیگران کلیدی و استراتژیک در زنجیره تأمین جهانی تبدیل شده است.
رشد فزاینده تجارت الکترونیک، افزایش حساسیتهای زیستمحیطی، سختگیرانهتر شدن قوانین و مقررات حوزه بستهبندی، و همچنین توسعه فناوریهای نوین در زمینه چاپ، اتوماسیون و دیجیتالیسازی، موجب شده است که کارتن دیگر صرفاً بهعنوان یک جعبه تلقی نشود، بلکه بخشی از تجربه مصرفکننده و هویت برند به شمار آید.
در این چارچوب، دو پرسش بنیادین مطرح است:
نخست، صنعت بستهبندی و بهطور خاص کارتنسازی در سطح جهانی به کدام سو در حرکت است؟
و دوم، جایگاه کنونی صنعت کارتن ایران چیست و با چه چالشها و فرصتهایی در افق پیش رو مواجه است؟
اندازه بازار ایران و مقایسه منطقهای و جهانی
در حال حاضر، در کشور ایران بیش از ۲۰۰واحد تولیدکننده ورق و کارتن و بیش از پنج هزار واحد تبدیلکننده ورق به کارتن که در ادبیات صنعت به جعبهسازان شناخته میشوند، مشغول به فعالیت هستند.
ظرفیت اسمی نصبشده این صنعت بیش از سه میلیون تن برآورد میشود، در حالی که میزان تولید واقعی حدود یک میلیون تن است.
ارزش فعلی بازار صنعت کارتن ایران نیز بالغ بر ۱٫۷۵ میلیارد دلار تخمین زده میشود.
در مقیاس منطقهای، تولید صنعت کارتن در خاورمیانه حدود هفت میلیون تن است که ایران بهتنهایی نزدیک به چهارده درصد از سهم بازار منطقه را به خود اختصاص داده است.
با توجه به ظرفیتهای موجود، امکان افزایش سهم ایران تا حدود چهلوسه درصد از بازار منطقه، در صورت بهرهبرداری کامل از ظرفیت نصبشده فعلی، وجود دارد.
بر اساس پیشبینیهای موجود، نرخ رشد صنعت کارتنسازی تا سال ۲۰۳۵ برای ایران حدود ۲٫۹ درصد و برای خاورمیانه حدود ۴٫۳ درصد برآورد شده است. این ارقام بیانگر وجود ظرفیت قابل توجه برای توسعه بازارهای صادراتی ایران در سالهای آتی است.
در سطح جهانی نیز، میزان مصرف کاغذ بستهبندی حدود ۲۴۵ میلیون تن برآورد میشود که کشور چین بهتنهایی نزدیک به نیمی از ظرفیت تولید و مصرف جهانی را در اختیار دارد.
روندهای آینده صنعت بستهبندی در جهان
مطالعه تحولات جهانی نشان میدهد که صنعت بستهبندی کاغذی با چند روند راهبردی مواجه است.
نخست، حرکت به سمت بستهبندیهای پایدار و دوستدار محیط زیست.
امروزه بسیاری از دولتها، برندهای بینالمللی و شبکههای بزرگ توزیع، سیاستها و برنامههای مشخصی برای کاهش مصرف پلاستیک و جایگزینی آن با بستهبندیهای کاغذی تدوین کردهاند. نتیجه این رویکرد، افزایش تقاضا برای کارتنهای قابل بازیافت و تجزیهپذیر و استفاده گستردهتر از الیاف بازیافتی بهجای الیاف بکر است.
دوم، رشد شتابان تجارت الکترونیک و تغییر ماهیت نیازهای بستهبندی.
بستهبندی مورد استفاده در فروش آنلاین باید از مقاومت بالاتری در حملونقلهای چندمرحلهای برخوردار باشد و همزمان قابلیت چاپ اطلاعات، برندینگ و ارتباط مؤثر با مشتری را نیز فراهم آورد.
بهکارگیری فناوریهایی نظیر کدهای QR، برچسبهای NFC و راهکارهای واقعیت افزوده، بستهبندی را به رسانهای هوشمند در تعامل با مصرفکننده تبدیل کرده است.
سوم، دیجیتالیسازی و اتوماسیون خطوط تولید.
حرکت به سوی کارخانههای هوشمند، شامل پایش لحظهای پارامترهای تولید از جمله دما، فشار و رطوبت، یکپارچهسازی فرآیندهای تولید، فروش و انبار، تحلیل دادهها بهمنظور کاهش توقفات ناخواسته و پیشبینی خرابیها، و توسعه اتوماسیون در بخشهایی نظیر دایکات، لمیینت، چاپ، چسبزنی و بستهبندی نهایی است.
بدون تردید، در آیندهای نزدیک، واحدهایی موفق خواهند بود که بتوانند دادههای تولید را به تصمیمگیری هوشمند مدیریتی تبدیل نمایند.
نقش چین و فرصتهای همکاری
در شرایط کنونی، کشور چین نهتنها بزرگترین تولیدکننده کاغذ و کارتن در جهان است، بلکه به یکی از مهمترین مراکز توسعه فناوریهای مدرن این صنعت نیز تبدیل شده است.
برگزاری سمینارها، نشستهای تخصصی و تورهای صنعتی، از جمله رویدادهایی نظیربازدید نمایشگاهی سینو کروگیت، بستر مناسبی برای شناخت دقیقتر ظرفیتها، انتقال تجربه، همافزایی فناورانه و توسعه همکاریهای دوجانبه فراهم میآورد.
جمعبندی و چشمانداز
با توجه به اندازه بازار ایران، ظرفیتهای منطقهای و روندهای جهانی، میتوان اذعان داشت که ایران از توان بالقوه لازم برای تبدیل شدن به هاب تولید و صادرات کارتن در منطقه برخوردار است؛ بهویژه در صورت گسترش همکاری با شرکای خارجی.
چالشهایی همچون نوسان قیمت مواد اولیه، شکاف فناوری و فرسودگی ماشینآلات، دقیقاً همان حوزههایی هستند که همکاری هدفمند میان ایران و چین میتواند در آنها نقش تعیینکنندهای ایفا کند؛ از تأمین مواد اولیه و نوسازی خطوط تولید گرفته تا انتقال فناوری و ارتقای کیفیت محصولات.
سخن پایانی
در پایان تأکید مینمایم که آینده صنعت کارتنسازی، متعلق به نوآوری، پایداری و همکاریهای بینالمللی است.
بازار صنعت بستهبندی کاغذی ایران، با برخورداری از پتانسیل بالا، در انتظار مشارکتهای استراتژیک مؤثر، بهویژه میان ایران و چین میباشد.
از توجه و عنایت حضار محترم صمیمانه سپاسگزارم.
گردهمایی مدیران صنعت کارتن
این مراسم توسط رسانه کارتناینفو با مدیریت آقایان کمال شبانیان و محسن اعتمادی در روز 3 دی 1404 در هتل پارسیان اوین در تهران برگزار شد. در این گردهمایی جمعی از مدیران صنعت کارتن کشور حضور داشتند.
انجمن صنایع کارتن و ورق ایران
تنها تشکل کشوری صنعت کارتن در ایران که همه اعضای آن از تولیدکنندگان ورق کارتن هستند. ریاست این انجمن را علیقلی حُسنی اعظمی مدیرعامل شرکت کارتن میهن و دبیری آن را حجت صفرپور برعهده دارند. این انجمن زیرمجموعه اتاق بازرگانی، صنایع، معادن و کشاورزی است و یک شرکت تعاونی نیز در دل خود دارد که مدیریت عامل آن نیز با حجت صفرپور میباشد.
انجمن صنایع کارتن و ورق ایران همچنین حامی دورههای آموزشی سفارش و کنترل کیفیت کارتن میباشد که بارها برگزار شده است.
