گزارش از: حسین قاسمی راد
تهران، مرکز نمایشگاههای بینالمللی – سی و دومین دوره از نمایشگاه بینالمللی صنایع چاپ و بستهبندی ایران، معروف به «چاپ و بستهبندی تهران»، به عنوان کاملترین و مهمترین رویداد صنعتی کشور در این حوزه، از ۲ تا ۵ دی ۱۴۰۴ (۲۳ تا ۲۶ دسامبر ۲۰۲۵) در محل دائمی نمایشگاههای بینالمللی تهران به کار خود پایان داد. این رویداد چهار روزه، میعادگاه تمامی فعالان زنجیره ارزش چاپ، بستهبندی و ماشینآلات وابسته بود و آخرین دستاوردهای داخلی این حوزه را به نمایش گذاشت.
این نمایشگاه، علیرغم همه چالشهای اقتصادی و بینالمللی، نشان از پویایی و مقاومت صنعت داخلی داشت. برآوردهای اولیه حاکی از آن است که این دوره نسبت به ادوار گذشته، از نظر کمی و کیفی رشد محسوسی داشته است.
نمایشگاه در فضایی بالغ بر ۳۵،۰۰۰ متر مربع برپا شد و میزبان بیش از ۶۰۰ شرکت و برند داخلی و خارجی از ۱۲ کشور جهان بود. بر اساس گزارش کمیته برگزاری، در این چهار روز بیش از ۵۵،۰۰۰ بازدیدکننده تخصصی و عمومی از نمایشگاه بازدید کردند که نشان از اقبال گسترده جامعه صنعتی و تجاری دارد.
تمرکز اصلی نمایشگاه ۱۴۰۴ بر روی دیجیتالسازی، هوشمندسازی و پایداری زیستمحیطی بود. غرفهها نه تنها محل نمایش محصول، که صحنهای برای ارائه راهحلهای جامع صنعتی بودند.
بخش چاپ دیجیتال، پررونقترین بخش نمایشگاه بود. شرکتهای ایرانی و بینالمللی، آخرین دستاوردهای خود در حوزههای زیر را رونمایی کردند:
چاپ دیجیتال صنعتی: دستگاههای چاپ فلکسوی دیجیتال و لیزر مارکرهای پرسرعت با قابلیت حکاکی و مارکگذاری روی مواد مختلف (پلاستیک، فلز، شیشه) مورد استقبال ویژه صنایع بستهبندی و لوازم خانگی قرار گرفت.
چاپ بستهبندی: چاپگرهای دیجیتال لیبل و چاپ روی کارتنهای لمینتی که امکان تولید کوتاهدستور (Short Run) و شخصیسازی انبوه را فراهم میکنند، توجه بسیاری از تولیدکنندگان مواد غذایی و آرایشی را به خود جلب کرد.
فناوری پیش از چاپ: نرمافزارهای پیشرفته مدیریت رنگ (Color Management) و کنترل فرآیند (Process Control) مبتنی بر هوش مصنوعی، برای اولین بار توسط استارتآپهای داخلی به نمایش درآمدند.
در بخش بسته بندی پایدار، با افزایش حساسیتهای زیستمحیطی و قوانین سختگیرانه، «بستهبندی سبز» محور اصلی گفتوگوها بود.
مواد اولیه: عرضه گسترده کاغذها و مقواهای بازیافتی (Recycled)، فیلمهای گیاهی (Bio-based) و پلاستیکهای قابل کمپوست نشان داد که صنعت داخلی به سرعت در حال تطابق با استانداردهای جهانی است.
ماشینآلات: دستگاههای جدید چاپ و لمینیت که قابلیت کار با این مواد نازک و حساس را دارند، به طور ویژه معرفی شدند. همچنین ماشینآلات تولید کیسههای کاغذی و پارچهای جایگاه ویژهای در نمایشگاه داشتند.
در بخش اتوماسیون و رباتیک، یکی از نقاط عطف نمایشگاه، نمایش خطوط کامل تولید و بستهبندی تماماتوماتیک بود. رباتهای پالتایزر و دستگاههای پرکن، درببند و لیبلزن یکپارچه که سرعت و دقت عملیات را به طور چشمگیری افزایش میدهند، مورد توجه کارخانجات بزرگ قرار گرفت.
در باب گفتوگوهای تخصصی و شبکهسازی میتوان اذعان نمود که این نمایشگاه صرفاً یک ویترین فروش نبود، بلکه یک پلتفرم علمی و آکادمیک نیز بود.
همایشهای تخصصی: در حاشیه نمایشگاه، بیش از ۲۰ پنل تخصصی و کارگاه آموزشی با حضور اساتید دانشگاهی، مدیران صنعتی و کارشناسان بینالمللی برگزار شد. عناوینی مانند «آینده بستهبندی در اقتصاد چرخشی»، «نقش چاپ دیجیتال در توسعه صادرات» و «راهکارهای کاهش پسماند در صنعت چاپ» مورد بحث قرار گرفت.
همچنین کمیته برگزاری با برنامهریزی دقیق، فضایی را برای برگزاری دهها جلسه ملاقات سازمانیافته بین تولیدکنندگان داخلی و خریداران خارجی (عمدتاً از کشورهای همسایه و منطقه CIS) فراهم کرده بود که به گفته مسئولان، به انعقاد قراردادهای قابل توجهی منجر شد.
با وجود همه دستاوردها، نمایشگاه روشنکننده چالشهای پیش روی صنعت نیز بود:
محدودیت در تأمین مواد اولیه باکیفیت و مشکلات ناشی از نوسان نرخ ارز همچنان به عنوان اصلیترین دغدغه تولیدکنندگان مطرح بود.
فاصله فناورانه با برندهای پیشروی اروپایی در حوزه ماشینآلات سنگین و بسیار تخصصی مشهود بود.
با این حال، ظهور قدرتمند استارتآپها در حوزه نرمافزار و جوهرهای دیجیتال، تقاضای رو به رشد در بازارهای منطقه و اجرای سیاستهای حمایتی برای توسعه بستهبندی صادراتی، مهمترین فرصتهای پیش روی این صنعت به شمار میروند.
سی و دومین نمایشگاه چاپ و بستهبندی تهران، آینه تمامنمای صنعتی مقاوم، در حال تحول و مشتاق یادگیری بود. این رویداد اثبات کرد که صنعت چاپ و بستهبندی ایران، تنها یک صنعت تکمیلی نیست، بلکه یک «صنعت مادر» و «تسهیلگر تجارت» است که نقش بیبدیلی در توسعه صادرات غیرنفتی و شناساندن کالای ایرانی در جهان دارد. حرکت شتابان به سمت دیجیتالسازی و پایداری، نشان میدهد که این صنعت نه تنها با تحولات جهانی همگام است، بلکه درصدد ایفای نقشی فعال در منطقه است.
