Editorial

موج چهارم (برنامه چهارم توسعه بسته‌بندی)

متنی که در ادامه می‌آید به عنوان سرمقاله شماره‌ ۱۰۱ ماهنامه صنعت بسته‌بندی به چاپ رسیده است

همه کسانی که اقدام به انتشار نشریه می‌کنند اهداف یکسان ندارند. همچنین برنامه یکسان نیز ندارند. به عنوان شخصی که بیش از یک دهه به طور جدی در عرصه مطبوعات تخصصی کار کرده و مدتی نیز پرچمدار انجمن نشریات تخصصی کشور بوده و بیشتر نشریات تخصصی معتبر کشور او را می‌شناسند می‌توانم بگویم نشریاتی را هم دیده‌ام که نه هدف مناسبی از انتشار نشریه خود دارند و نه برنامه‌ای.
اما در مورد ماهنامه صنعت بسته‌بندی ما از روز نخست هم هدف داشتیم و هم برنامه. اگر حوصله کنید خواهم گفت و فکر می‌کنم برای همه دست‌اندرکاران بسته‌بندی مفید خواهد بود.
شاید بهتر بود این مطالب را در یکصدمین شماره این مجله(شماره پیش) و همزمان با تغییرات ظاهری و محتوایی انجام شده در آن می‌نوشتم. اما فکر کردم بهتر است برنامه را آغاز و بعد درباره آن صحبت کنم.
نکته‌ای که در ابتدا باید به آن پرداخت این است که این نشریه برای نشریه بودن و روزمرگی‌های یک مطبوعاتچی ایجاد نشده است. هرچند که از همان روز اول تمام دارایی صاحب خود را بلعید و می‌بلعد و به اصلی‌ترین موضوع زندگی گرداننده آن بدل شد. سالها ایده‌پردازی، آموزش و مشاوره در زمینه چاپ و بسته‌بندی و آشنایی با ظرفیتهای خالی بسته‌بندی در کشور از یک طرف و حسی شیرین که همواره وجود آدمی را به سمت مفید و اثرگذار بودن می‌برد دست به دست هم داد و سیزده سال پیش (زمان درخواست مجوز) ایده نشریه بسته‌بندی شکل گرفت و دو سال بعد نیز عملی شد. اما نه فقط برای این که یک کتابچه کاغذی باشد شبیه آن چیزی که عوام به عنوان نشریه می‌شناسند. بلکه به عنوان یکی از چند ابزار لازم برای اجرای برنامه توسعه و به بار نشستن سرمایه‌های مالی و انسانی که در این مسیر حرکت کرده یا خواهند کرد.
بدین سان برنامه‌های توسعه‌ای که در سر بود از مسیرهای مختلف از جمله موسسه استاندارد، تدوین دروس دانشگاهی، سمینارها، آموزشهای آزاد و دانشگاهی، مشاوره به سازمانهای عمومی و خصوصی و حتی نظامی، گرد هم آوردن دست‌اندرکاران بسته‌بندی و همین رسانه مهم یعنی مجله صنعت بسته‌بندی و اخبار و مقالات آن اجرا شد و در حال اجرا است. پس این نشریه یکی از ابزاری است که در خدمت برنامه توسعه بسته‌بندی قرار گرفته‌اند و نکته‌ای که شاید بسیاری از دوستان و رفقای ما از آن اطلاع ندارند این است که ماهنامه صنعت بسته‌بندی و فعالیتهای جانبی آن به دلیل اتصال به یک برنامه جامع و ملی نه تنها از مدها و شکلهای جاری مطبوعات ایرانی تبعیت نمی‌کند بلکه گاهی اوقات به لطف پروردگار پیش‌آهنگ بعضی روشها و آداب نیز بوده است. البته گفتنی است با این که عملکرد این برنامه در جهت توسعه صنعت بسته‌بندی و رونق بازار آن در داخل کشور نتایج مثبتی داشته اما راهی که طی شده و می‌شود برای مجری برنامه هیچ گاه راهی هموار نبوده است. این ناهمواری جزئی از زندگی و سرنوشت جاده صاف‌کن‌ها است.

هدف
توسعه بهره‌وری از سرمایه‌های مادی و معنوی و افزایش قدرت تولید و تجارت کشور که در نهایت منتهی به یک ایران توسعه‌یافته، قوی و موثر در جهان آینده شود از طریق دانش، تجربه و تخصصی که پیش از این کسب کرده‌ و خواهیم کرد و این خود مسیری است که اگر صحیح و شرافتمندانه طی شود خود ما را نیز به کمال می‌رساند.

استراتژی
بالابردن شناخت جامعه در چهار سطح مسئولان دولتی، صاحبان صنایع(تولیدکنندگان)، کارشناسان و عامه مردم
ایجاد رونق در بازار بسته‌بندی از طریق فشار اطلاعات و بالا بردن سطح خواسته‌های هر یک از چهار گروه بالا از گروه‌های دیگر.

موج اول (برنامه اول)
این برنامه از ابتدای کار نشریه (آبان ۱۳۷۶) شروع و اوج آن دو سال اول انتشار مجله بود. قرار بود موج اول در ضمن بسترسازی و اطلاع‌رسانی معمول درباره بسته‌بندی، مسئولان دولتی مرتبط با بسته‌بندی را هدف قرار دهد. برنامه بر این اساس بود که مسئولان دولتی به عنوان پیشنهاد دهندگان، تصویب‌کنندگان و تقسیم‌کنندگان اعتبارات دولتی نقش استراتژیک در پیشرفت بخشهای مختلف صنعت و خدمات در کشور دارند. نوشتن مقالات اصولی درباره ضرورت توجه به بسته‌بندی در کنار مصاحبه‌ها و میزگردها در دستورکار مجله بود. در این دوران بیشتر معاونان وزیر و مدیران کل مربوط و برخی از اعضای کمیسیونهای مرتبط مجلس در مجله بسته‌بندی مطلب و به دلیل طرح مطالب کلان که مناسب ایشان بود با آن آشنا بودند. تعدادی از سازمانهای نظامی از نخستین مشتریان این ماهنامه شدند که لجستیک نیروی انتظامی و پس از آن آماد و پشتیبانی سپاه از جمله آنها بودند. اتاق بازرگانی و وزارت صنایع بیشترین و بهترین محل ارتباط مجله با مخاطبان آن بود و البته اداره کل چاپ و نشر وزارت ارشاد که در آن زمان تاثیر آن کم‌رنگتر از بقیه بود.

موج دوم (برنامه دوم)
مطابق آن چه برنامه‌ریزی شده بود پس از اطلاع‌رسانی گسترده و طرح موضوع به قصد نهادینه شدن در مراکز سیاست‌گذاری کشور حالا بستر لازم برای تقاضا و اخذ اعتبارات به منظور احداث یا توسعه واحدهای بسته‌بندی و صنایع مرتبط با آن فراهم شده بود. حالا باید صنایع کشور ترغیب یا مجبور به اعمال تغییر در وضعیت بسته‌بندی می‌شد.
تقریبا از اواخر سال ۱۳۷۸ کار بر روی روش‌شناسی توسعه بسته‌بندی آغاز شد. ارائه مدلهای توسعه‌ای در قالب مقالات ترجمه‌ای که از منابع معتبر اروپایی و آمریکایی ارائه می‌شد به همراه اخبار از نوآوری‌های بسته‌بندی به خوبی توانست افقهای را پیش روی صنایع کشور ترسیم کند. از این سال به بعد (اگر به یاد آورید) وضعیت بسته‌بندی در کشور رو به رشد گذاشت.
سرمایه‌گذاری‌های وسیع در زمینه بسته‌بندی و چاپ آغاز شد که به تدریج تا دو سال بعد به بار نشست و مورد بهره‌برداری قرار گرفت. موج دوم یا برنامه دوم ماهنامه صنعت بسته‌بندی تاکنون ادامه داشته اما بین سالهای هزار و سیصد و هفتاد و نه تا هزار و سیصد و هشتاد و سه (پنج سال) برنامه اصلی نشریه بود. در جریان موج دوم فعالیتهای ماهنامه صنعت بسته‌بندی ارتباط با بخش دولتی و سازمانهای وابسته آن از حالت اطلاع‌رسانی و ترویجی به همکاری و مشورت تبدیل شد. مشاوره بانکها در خصوص بازگشت سرمایه بعضی از طرح‌ها (که از جالب‌ترین آنها یک طرح راه‌اندازی خط فیلم بی‌او‌پ‌پ بود) یکی از فعالیتهای چندجانبه در راستای برنامه دوم به شمار می‌رفت.

موج سوم (برنامه سوم)
از سال ۱۳۸۰ (در میانه برنامه دوم) حال که دیگر موضوع بسته‌بندی یک بحث جدید نبود و بسیاری از صاحبان صنایع و مسئولان شناخت عمومی نسبت به آن پیدا کرده و ضرورتهای وجودی آن را می‌شناختند نوبت به بحثهای تخصصی‌تر و معرفی نیروهای متخصص کشور و توسعه این روند بود. ضرورت طی مسیر تعیین شده نیز خود به خود ما را به این نقطه می‌رساند که نیاز کشور به مقالات تخصصی و متخصصان فن را پاسخ دهیم. ضمن آن که برنامه‌ قبلی همچنان در دستور کار نشریه بود. برنامه سوم با معرفی سیدمصطفی ایرانمنش(صاحب امتیاز فعلی ماهنامه فن‌آوری و توسعه صنعت بسته‌بندی) که در آن زمان همکاری خود را با نشریه صنعت بسته‌بندی شروع کرده بود تحت عنوان “معرفی یک محقق” در صفحه ۲ مجله شماره ۳۵ آغاز شد. پس از آن مهندس حمیدرضا طاهری آشتیانی و به دنبال آن نامهای زیادی در مجله معرفی شدند. مقالات کارشناسان موسسه استاندارد، مدرسان و محققان دانشگاهی و سایر اهل فن روابط علمی و عملی خوبی در بخش بسته‌بندی کشور ایجاد کرد. برخی از مدرسان آموزش بسته‌بندی از پس همین جریان به مراکز دانشگاهی دعوت و مشغول به تدریس شدند. انتشار کتابهای تخصصی بسته‌بندی توسط ماهنامه صنعت بسته‌بندی نیز در همین دوره انجام شد. معرفی مراکز دانشگاهی بسته‌بندی در جهان، معرفی موسسات و تشکلهای صنفی مربوط به بسته‌بندی در خارج از کشور، گردآوری و اعزام متخصصان بسته‌بندی تحت عنوان تورهای نمایشگاهی به نمایشگاه‌های معتبر بسته‌بندی جهان از جمله فعالیتهایی است که در راستای برنامه تخصصی شدن و تخصص‌گرایی صورت گرفت.

موج چهارم (برنامه چهارم)
امروز اما بسیاری از شرایط برای توسعه بیشتر بسته‌بندی فراهم است. مسئولان آگاه‌تر شده‌اند. صاحبان صنایع علاقمندتر هستند. کارشناسان و متخصصان رفته رفته گرایشهای تخصصی خود را یافته‌اند. حالا برای بهتر شدن نیاز به درک و خواست عمومی است. همچنین نیاز به تغذیه مداوم جامعه و دست‌اندرکاران بسته‌بندی از طریق معرفی ایده‌ها و نوآوری‌های جهان وجود دارد.
یکصمین شماره مجله، آغاز موج چهارم است.
ماهنامه صنعت بسته‌بندی باید رنگی شود برای دسترسی به اطلاعات دیداری با کیفیت بهتر از قبل. باید همه‌گیرتر شود با تیراژ بیشتر (حداقل ۱۵۰۰۰ جلد). باید در دسترس‌تر باشد با عرضه در دکه‌های مطبوعات سراسر کشور از چند هزار جلد در تهران تا ۵ جلد در شهرهایی چون ایلام، یاسوج، شهرکرد، ساوجبلاغ و خرم‌آباد. باید از آینده خبر دهد، با فعالیت شدید مطبوعاتی در خارج از کشور و گفت و گو با صاحب‌نظران در کشورهای توسعه‌یافته. و حتی با سبک کردن وزن مجله تا کم کم شبیه خشت و آجر نشود و حمل و استفاده از آن برای خوانندگانش آسان شود.
برنامه چهارم توسعه بسته‌بندی علاوه بر مخاطبان قبلی خود یعنی مسئولان، دست‌اندرکاران و کارشناسان، اکنون مردم را هم هدف اطلاع‌رسانی خود قرار داده است. تبلیغات وسیع در سایر نشریات که از یک سال پیش آغاز شد و اکنون تا آگهی‌نامه‌های سطح شهر (پیک برتر) نیز گسترش یافته در راستای این برنامه است.

رویکرد موج چهارم
بسته‌بندی نیاز دارد بیشتر شناخته شود. از نظر مردم فقط یک هزینه نباشد. گل‌فروش، عطرفروش، تولیدی پوشاک، نانوا، خانم خانه‌دار، دانشجوی مشتاق، سرمایه‌گذار سرگردان و صدها طبقه از آحاد جامعه با آن آشنا شوند و به یک اصل در زندگی مردم بدل شود. مردم خواهان توسعه آن باشند و هزینه‌اش را بپردازند.
این یعنی تکمیل حلقه توسعه بسته‌بندی و آخرین راهبرد رونق بازار بسته‌بندی
اگر این مهم نیز جامه عمل بپوشاند بخش اصلی آن چه در اندیشه داشته‌ایم تحقق می‌یابد. آن زمان چرخ این پروژه خود خواهد چرخید و می‌توان کمی استراحت کرد و فقط نظاره‌گر بود.

در طول سالهایی که از اجرای این برنامه‌ها گذشته بسیاری از واحدهای مرتبط با بسته‌بندی به طور مستقیم ماهنامه صنعت بسته‌بندی و گرداننده آن را نمی‌شناختند یا با آن در ارتباط نبودند اما به طور قطع از ثمره فعالیتهای آن یعنی رشد آگاهی درباره بسته‌بندی و رونق بازار آن که در قالب خواسته‌ها و سفارشات ظهور می‌کند بهره‌مند شده‌اند. ماهنامه صنعت بسته‌بندی امیدوار است این مرحله از برنامه توسعه بسته‌بندی که در قالب چهارمین موج رسانه‌ای این نشریه آغاز شده نیز بدرستی اجرا شود و ایران همانند ابتدای مسیر تا این جا، ادامه راه را نیز بسرعت طی کرده و به مراتب ممتاز در این بخش دست یابد.

سردبیر ماهنامه صنعت بسته‌بندی عضو سازمان خبرگزاران بین‌المللی بسته‌بندی IPPO (International Packaging Press Organization) member

بیشتر بخوانید . . .

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *